..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Paul'un Peter hakknda syledikleri, Peter'den ok Paul'u tanmamz salar -Spinoza
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Yaptlar > Ya Irmak




15 Ocak 2024
High Rise (Gkdelen)  
Ya Irmak
Herey, einden yeni boanan doktor ve tp fakltesinde retim grevlisi olan Robert Laingin Londrann ehir merkezinden uzak yeni yaplan lks ve yksek katl bir binann 25. katna tanmasyla balyor.


:ADB:
nsann bana her ey gelebiliyor. Her trl sknt ve stres ile imtihan olabiliyor. nsan bu dnyaya geldii ilk gnden, ta son nefesine kadar etin mcadeleler iinde; korku ve mit arasnda yaayp gidiyor.

Niye byle bir giri yaptm? Akas okuduum Gkdelen isimli bir kitap yznden. Gkdelen kitab deyince ounuz bunu Tahsin Ycelin kitab sanabilirsiniz. Ancak o kitap deil. Evet, onun da Gkdelen isminde bir eseri var ama benim okuduum kitap ngiliz yazar J.G Ballarda ait. ki yz drt sayfalk distopik ve gerilim dolu High-Rise (Gkdelen) kitab insan psikolojisi zerinde gerekten derin derin dncelere salkverdi beni. Bu kitapta ksaca, lks bir binann varlkl sakinlerinin adm adm kaosa nasl srklenerek yok olduu anlatlyor. Hatta ynetmen Ben Wheatley ayn isimde bu kitab referans alarak sinemaya aktarm.


Herey, einden yeni boanan doktor ve tp fakltesinde retim grevlisi olan Robert Laingin Londrann ehir merkezinden uzak yeni yaplan lks ve yksek katl bir binann 25. katna tanmasyla balyor. Gerek binann ehrin merkezinden uzak olmas, gerekse binlerce insann bu dikey ehirde yaamas sebebiyle herkesin rahatlkla hayatn srdrebilecei tm imkn ve olanaklarla donatlm bir gkdelen buras Yerleke de marketten bankaya, restorandan kuafre, yzme havuzundan spor salonlarna ve eitim kurumlarna varncaya kadar aklnza gelebilecek hemen hemen her ey, son teknolojiyle donatlarak burada yaam sren insanlarn hepsinin d dnyayla olan balar tamamen kopartlm.

Doktorumuz Laing, bir kat stte yaayan sekreter Charlotte ve ailesiyle birlikte binann alt katnda yaayan belgesel film yapmcs Richard Wilder ile tanyor. Hayat bu bina da hep ayn dzlemde ilerlemiyor. Zaman iinde sk sk yaanan elektrik kesintileri, insanlar arasnda ve dier tm katlardaki ailelerin ikayetlerinin artmasna neden oluyor. zellikle st katlarda oturan kirac ve mlk sahiplerinin asansr kullanma talepleri ve asansrleri kendilerinin sanmalar binada tartmalarn ve kavgalarn yaanmasna neden oluyor. Kimileri, asansrler yznden, kimileri ortak kullanm alan olan yzme havuzlar ve spor salonundaki haklarn savunmak iin gruplaarak dman ilan ettikleri dier katlardaki alanlara saldrarak yamalamaya ve ortak kullanm alanlarn tahrip etmeye balyor. Tabii ki kim daha gl ve acmazmsa onun borusu tyor.


Hl byle olunca daire sahipleri ve kiraclar bunca kstlamann iinde bir zm bulmak iin normal ilerine gitmekten de vazgeerek iddetin dozunu daha da arttrmaya balyor. Herkes tm zamann binada geirmeye balaynca zaman kavram tamamen yok olup gidiyor. Gkdelenin insanlara sunduu imkn ve olanaklar azaldka cinayetlerin says her geen artmaya ve ceset kokular da gkdeleni sarmaya balyor. Hi kimse bu srete ortaya yeni kan bu vahi drtleri ve arzular konumak, binadan ayrlmak gibi seenekleri site ynetimine bildirmek iin bir aba harcamyor. En nihayetinde kahramanmz Laing ve belgeselci Wilder, binann 40. katna ulamak iin yola kmaya karar veriyorlar. ktklar yolda binann mimar Anthony Royal ile yzleebiliyorlar

nsan kitabn da filmini de seyrederken irkiliyor. Kitap ve film yznden zihnimin iinde son gnlerde tuhaf dncelerle yaamaya alyordum ki internette denk geldiim bir haber yznden iyice tuhaf oluyorum. Haber de Gkdelenin 30. katndan aa birinin kafasna yatak dt haberiyle karlanca mmkndr dedim. Bu dnyada ve insann olduu her yerde her ey mmkn zellikle her yeri betonla evrilen stanbulun yksek binalarndan; saks, hal, ie, sandalye, masa ne bileyim kuyruklu bir piyano bile dm olabilir dedim kendi kendime. Biz gelecekte betondan arnm, belki ahap ve elikle yaplm az katl veya yatay mimarinin zlemiyle yanp tutuurken daha yksek, daha byk gkdelenlerin dikilmesinden hi mi hi endie duymuyoruz ne yazk ki

te Ballardn, Gkdeleninde modern insann kendi elleriyle kurduu bu yapay cennetin nasl bir cehenneme dntn anlatmaya altm ksaca sizlere Krk katl ve bin daireli gkdelenin iki bin sakini, ge ykselen bir kutunun iinde hayat srmekteydiler. Bir mekanda her imkann olmas o gkdeleni huzurlu ve gvenli yapmaya da yetmemi demek ki. Ballard, bir modern hayat masaln anlatrken, insann iindeki ktlkn her zaman ve her yerde ortaya kmaya hazr olduunu da gsteriyor hepimize. Gerekten insan, hayvanlamakta, canavarlamakta acayip bir yapya sahip!

Bugn Ballardn Gkdeleninin bir distopya olduunu sylemek pek de mmkn deildir herhalde. Hayr, Hayatn Mucizeleri yazarnn anlattklar, bugn hzla gereklie brnp modern insann hayat hikyesi olmu durumda bana gre 30-40 katl, ierisinde yzme havuzlar, alveri merkezleri, elence yerleri olan ve sakinlerine darya kma ihtiyac brakmayan szm ona modern yaam alanlar, st snf insan grubunun cenneti haline oktan geldi de geiyor artk. Trkiyede ok yakn tarihlerde bu tarz hayat tarzn kimseler tasvip etmezdi. Bugn kylerde yaayan byklerimizi yle 40, 50 katl binalara deil 4, 5 katl binalarda oturmaya bile raz edemiyoruz rnein benim annem oturduum 11 katl binay cezaevi gibi gryor. Haksz m? Bence hi de deil Bykehirlerde ki, zellikle de stanbulda yaayan insanlarn doyumsuzluun atna binip gitmesini ta devrindeki o ilkellie benzetebiliyorum. Zira bu snrsz lks tketimine dayal modern hayatlarn ilelebet srmesi mmkn deil. Deil yani. Yamurlar balamadan nce stanbulda barajlardaki su sorunu ile ilgili her gn onlarca haber okuduk hep birlikte yle deil mi? Hepimiz susuz kalrz diye korktuk. Demek ki doal kaynaklar, bylesi bir hayat sonsuza kadar besleyemeye bilir. Bir gn su, bir gn elektrik ve bir gn gdalarmz bitip tkenebilir. Bir dnelim ltfen. Gelecein 20-30 milyon nfuslu stanbulunda, binlerce gkdelen, rezidans elektriksiz ve susuz kalsa ne olur? Hayat dursa, her yer koksa ne yapacaz? Ballardn Gkdelenindeki gibi, ondan daha beter iddet ve talan balayacaktr kukusuz. Zaten kendi menfaatini ve karn her eyin zerinden gren, tutan insanlarmzn bakasnn hakkn hukukunu dnmeyi getim elindekini almak iin derisini canl canl yzeceinden eminim.

Bu sebeple kendime bu sene sz verdim. En ksa srede bu ehirden kye kaacam. Tekrar doaya, dalara, ovalara yerleeceim. nk bir yudum su, bir aa glgesi, bir taze meyve iin herkes kylere geri dnmeye alacaktr. Ama hi kimsenin de bir ey bulacandan emin deilim. Deilim, nk retimin olmad bir lkede, insann ancak iindeki o vahi hayvan, bencil yaam her eyi yok etmi olacak.

Son tahlilde bu kitap bir roman deil, distopya filan da deil, gerein ta kendisi gibi geldi bana. Bakalm bykehirlerin gkdelenlerinde parasna gvenip her b.ku alabileceini, yapabileceini sanan zalim insanlar beklenen o gn geldiinde ne yapacak?!

Evet. Bakacaaaazzzzz!

Kaln salcakla.



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn yaptlar kmesinde bulunan dier yazlar...
Eski Kitaplar Neden Okunur?
Krleme
Batl iiri Bize Nasl Sevdirdiler?
Yabanc Gzyle Trkler
iirdeki Roman
Uzak Nasl Yakn Edilir?
El Ruido de Las Cosas Al Caer (Den eylerin Grlts)
Mihr ile Mh
Budalalk Nedir, Nasl Kefedildi?
Grmeyi renmi Gzler

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
"Bu Dnya i Oyundur Oyun"
Elma, Yldrm
ki Burlu Bir Kale: Zaman!
Szckler indeki Evren
Bir lk
Kendini Anlatma ekli
Yrek Evinde Oturmak
"yi", "Kurt", "Ceberrut", "Sosyal" Deil "Kerim Devlet"
Dnyaya Alan Yol
Gzelliin Evine Kurulmak

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Sakin Bir Ac [iir]
Geldim [iir]
Szn iei [iir]
Gzbebei Turusu [iir]
Bir Hicran Namesi [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Bilemezsiniz [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Ya Irmak, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.