"Bugün 14 Nisan 2026... Demek ki hâlâ yaşıyorum. Yazık, o kadar güzel planlarım vardı." — Dorothy Parker"
"Bugün 14 Nisan 2026... Demek ki hâlâ yaşıyorum. Yazık, o kadar güzel planlarım vardı." — Dorothy Parker"
Bu kurgular kolektif alan içinde özgeciliği geriletip, kolektif gücü kullanan kişisi bencilliği hortlattı. Tarih bu kurnazca kurgulanmış olayları, köleci sahiplik mantığı içinde "kurnaz Enki" tamlaması içinde anlatır.
Doğum sonrasında geçen süreçle birlikte giderek hormon tepileri kaybolan doğuranımızın, dıştan edindiği duygu bağı giderek zayıflayıp, kopar. Hatta yavruyu başında savma, duygularıyla yavruya yaklaşır. Bu nedenle doğuran endeksli analık söylemi bizim söz konusu ettiğimiz analık davranışı değildir.
Nasıl kolektif güç birliği her yönde merkeze doğru ve herkesle merkezden çevreye doğru ortakla sılan duygu ve düşüncenin alan gücüne dönüştüyse, çevreden merkeze doğru birleşimle olan alan etkisi de merkezde semboller diline dönüştü. İşte groteskti anlatış kolektif alan etkisi ile semboller dili olmuştu.
Küçük bir grup içinde de sürü salınımıyla olunamıyordu. Küçük grup kendi aralarındaki kendi ilişkileriyleydi. Kendi yaşamlarını kendi ortak anılı duygularıyla paylaşıyorlardı. Ortak anı kalıbı üzerindeki anlatım biçimi, dilin belirgin bir işaretçisiydi.
Kuantum durum tümden ve aynı anda belirsiz bir olasılıklar bulutu içermenin üstel durumlarıdır. Oysa maddenin olasılık dağılımı belirli bir sayısal durumlara çöktüğü için olasılıktan çok de termine olmuştur (belirli olmuştur)
İçimizdeki ve dışımızdaki etki alanı birbirine doğru; dışın içe, için de dışa doğru bariyerli bir girişme belirmesi vardır. Kültüre gidecek yolda, sosyal oluşa gidecek yolda, kolektif oluşa gidecek yolda bu girişim ilk belirmedir.
İlber Ortaylı
