"Bugün 14 Nisan 2026... Demek ki hâlâ yaşıyorum. Yazık, o kadar güzel planlarım vardı." — Dorothy Parker"
"Bugün 14 Nisan 2026... Demek ki hâlâ yaşıyorum. Yazık, o kadar güzel planlarım vardı." — Dorothy Parker"
Avcı toplayıcı ve ittifakı kolektif birim zamanlar içinde doğal ve tekil za-mana ait kişisi zorluklar, kişisi kaygılarından olabildikçe arındırılmıştı. Şimdi ortam kişiyi, kişisi zorluklarından arındırılabildiği kadar KOLEK-TİFTİ. Ve kişi de kişisi zorluklarından arındırılabildiği kadarla, kolektifti. Kişiyi zorluklarından arındırılabildiği kadarla ortam kişiye kolektif etkiydi.
Ki bu artık zaman içindeki kişilerin her biri kendi keyifleri ile yapacakları oyun, eğlence türü merak giderme üsteli gayretleri yeni bir yansıma durum içinde birçok alan açmanın olanağıyladırlar da.
Her sistemin sabit sayılan çekim noktaları vardı. Ortaklaşan av ve avcılık gibi iş bölüşmesi gibi sabit noktalar totem dönemin tekrar eden kendi çevrim eksenlerini oluşuyordu.
Bu nedenle geçmişinde; totemi bir meslek sahibi olması gereken, totemi bir yiyecek ayrılığı olması gereken, totemi bir renk, giyecek ayrılığı olması gereken, totemi düzleme göre cinsel bir seçilim ayrılığı ve cinsel yasakları olması gereken Yılan grubunu El mantığı; Âdem ve Hava gibi birbiriyle ittifak etmiş, Ortadoğu kaynaklı iki
Kısacası ön ittifaklar üreten ilişki nedeniyle; birisi üreten ilişkinin kendisi olmak üzere sosyal mantıklı ikinci bir girişme seremonisini, öngörüyordu. Üreten ilişkinin kendisi iradeni, zorunlu, somut ve gerçekçi bir girişmeydi. Burada sosyal tabanlı ritüelin ikna edici kaynağı totemi mana anlayışıydı. Ve totemi hafızada var olan animizmdi (canlıcılıktı).
Yazı tura gibi para fırlatma örneği makro durumu değiştirmez. Oysa para atma yerine iki atomu sürecin içine dâhil edersek atomlar girişir. Girişme sonrasında mikro durum, yani öz değişir.
İlber Ortaylı
