"Yaratıcılık, beynimin en dağınık çekmecesi. Ve evet, o çekmeceyi kimse toplayamaz." - Virginia Woolf"

Avram 14

Bu metin, ilkel topluluklarda gruplar arası ilişkileri düzenleyen "karşılıklı olma ilkesi" ve totem sistemi üzerine odaklanıyor. Her grubun kendi totem ürünlerini diğer gruplarla takas etmesi, ilk ittifakların temelini oluşturuyor. Bu sistemde, üretim ilişkileri önce grup içi bir maharet iken, ittifak ahitleriyle dışa açılıyor. Somut ürün takaslarıyla başlayan ilişkiler, zamanla "ilahi kardeşlik" gibi soyut sosyal bağlara dönüşüyor.

yazı resim

Gruplara ait “karşılıklı olma ilkesi” içinde her grubun kendi üretim ilişkisinin diğer gruplardan sağladığı kullanım veya tüketimlerine karşılık, kendi totem ürünlerinin grupların birbirine bağıntı olması kuralı vardır.

Üreten ilişki, izole bir grubun içsel maharetiydi. Bir grubun totem mesleği o grubun totem ürünüydü. İttifak ahdi ise üreten ilişki nedenle dışa açılmanın gerekliliğiydi.

İlk ittifaklar totem meslekleri üzerinde takas yapmayı aralarında ahit etmiş gruplardı. Dışa açılmayı bilen ikinci bir izolasyon tipiydi. İlk yapılan ittifak ahdi girişmeleri en az iki grubun üreten ilişki bağıntısı ile ortaya konacaktı. Nasıl totem alan totem kardeşini seçme ayıklama ilkesi ise; ilk ittifakı alan da ilahi kardeşler olma seçicini siydi.

İlk ittifakı ahit içinde üreten ilişki takasları somut ve nesnel anlayıştı. İlk ittifaklar somut ve nesnel tabandı. İlahi kardeşler olma ise soyut ve sosyal mantıklı anlayıştı.

Sosyal oluş doğaya karşı birlikte direnmenin, doğada birlikte sağlamanın hareketiydi. Birlikte sağlama yapan grup hareketi, grubu içinde kişiyi tutkun olmaya zorunlu kılar.

Nesnel sağlaşma bağı sosyal mantığa süt kardeşler olma, totem kardeşler olma, ilahi kardeşler olma gibi yansır. Her bir sağlaşma sosyal mantıkta duygusal bağı oluşur.

Sağlaşma edimleri duygusal anlamlar ile birebir eşleme yapar. Bire bir eşleşme totem alanlı ortak duygu ve düşüncesi etrafında grubun öğrenme öğretme kalıbını da oluşur.

Duygusal olanın temelinde özneye dek öznel bir haz ve elem seçiciliği vardır. Ya da hoşlanma, nefret etme gibi özneye ve gruba ait seçme ayıklama kriterleri vardır.

Grup içinde olgusu sal durumlar, özneler dünyasında sana bana göre öznel anlayışları oluşuyordu. Sana bana göre olan GRUBA GÖRE OLANA REF EDİLMİŞTİ.

Gruba bağlılık, kendi yararını (bencilliğini) grup yararında gören kolektif bilinç bağıntısıydı.

Gruba bağlılık; gruba göre olan hoşlanma ve gruba göre olan haz duygusunu, nesnel olgularla bire bir eşleştiren soyut anlamanın ve soyut anlatımın bağıntısıydı.

Grupların ittifak ahdi içinde, her bir grubun takas yaptığı kendi totem ürünü grup içinde birer sektör üretimi şeklinde yansıdı. İttifaklar üretim hareketi de dediğimiz sektörel bazlı üreten ilişkinin içindeydiler. Bir grubun ait olan patent ürünü tüm karşı grup için de üretilirdi.

Farklı kullanım değeri ve farklı tüketim değeri olan ürünlerin karşılıklı bir değişim (trampa) değeri vardır. Ya da her ürünün karşılıklı bir “değiştirme değeri” vardır

Bir ürünün farklı farklı kullanım ve tüketim değeri vardır. Bir dokuna kumaş ile bir ekmeğin farklı kullanım ve farklı tüketim değeri vardı. Değiştirme değeri her ürünün farklı kullanım ve farklı tüketim değerinden doğuyordu.

Değiştirme değerleri ile karşı gruba veya karşı gruplarla ürün takasları üzerinde bağlanıyordunuz. İşin zorunlu ve nesnel geliştirici özü böyleydi.

İttifakı ahdin öznel ve sosyal mana anlayışı da tıpkı totemi mana anlayışı gibiydi. Totemi mananın gruplar arasında temas etmeyi dışlayan karşıtlık direnci, yine kardeşi olma anlayışıyla aşıldı. Kardeşler olma geçmişiyle totemi meşruiyetten geliyordu.

Totem kardeşliği; süt kardeşliği ve birbirine dokunmanın kardeşlik bağıntısıydı. Bu kes dokunma karşı grupla aralarında olacaktı. Tapınak doğumlu çocuk sütü hangi gruba verildi ise oradan emecekti. Süt karşı grup kadınlardan emilecekti.

KİTAP İZLERİ

Barbarın Kahkahası

Sema Kaygusuz

Barbarın Kahkahası: Bir Toplumun Tatil Maketi Bir yaz tatilinden beklentimiz nedir? Güneş, deniz ve belki biraz da huzur. Oysa Sema Kaygusuz'un 2016 Yunus Nadi Roman
İncelemeyi Oku

Yorumlar

Başa Dön