..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Uygarlk, gereksiz gereksinimlerin, sonsuz sayda artmasdr -Mark Twain
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Bilimsel > Felsefe > Ece ZEYBEK




30 Ekim 2008
Liderlerin Bilmesi Gereken 101 Etik lkesi  
Ece ZEYBEK
Merhaba, Etik dersimiz yapm olduum bir eviri metninin zetini sizlerle paylamak istedim... Burada hepimizin yapmak istedikleri, ama yapmamak iin nelere sndmz greceksiniz... Sayglarmla


:HGFC:
LDERLERN BLMES GEREKEN 101 ETK LKES
Kitabn Ad: Ethics 101 What Every Leader Needs to Know
Kitabn Yazar: John C. MAXWELL
Yayn Evi: Time Warner Book Group
Yaynland Yl: 2003

Blm 1

Etii Nereye Gidiyor?

nsanlar hayatlarnn her alannda etik davranlmas gerektiine inanrlar, ancak yaplan aratrmalara gre rnek aldmz meslek gruplarndaki insanlar ya da gvendiimiz meslek gruplar bile i yaantlarnda etik olmayan davranlar sergilemektedirler. Ancak asl sorun onlarn etik olmayan davranlar sergilemelerinden ziyade, onlarn etik olmalar gerektiini savunan kiilerinde aslnda kendi hayatlarnda etik olmayan yapma meyili gstermeleridir.
Bunun en byk nedenleri arasnda iletmelerde alanlardan olsun, yneticilerden olsun baz beklentiler vardr, hayatmzda ailelerimizin bizden beklentileri vardr, bu beklentileri karlayamadmz takdirde duyduumuz eksiklik bizleri doruluuna inanmadmz eyleri yapmaya iter. Hayatmzda yanl olduunu bildiimiz eyleri yaparken, kendimizi savunabilmek iin, yaptklarmz baz temellere dayandrrz. Fletcher’a gre, sevgi iinde bulunulan durum gz nne alndnda, yalan, hrszl, kopyay ve hatta cinayeti bile hakl karabilir.
Bu nedenle insanlarn yaamlarnn farkl noktalarnda etik d davranlara ynelememeleri iin, alanlar iinde etik ilkeler oluturulmal ve bu etik ilkelerin temeline de herkesin kabul edebilecei, doruluuna inand dnceler yer almaldr.
letmelerde ise alanlarn doru yoldan ayrlmamas iin baz etik ilkeler gelitirilirse, o zaman cezalandrma korkusuyla dahi olsa bireyin etik olmayandan uzak durmasn salayaca savunulmutur.
Bir dier hususta balangta alanlar etik olsa da, evresindekilerin etik olmayan davranlarn grp, hakszla uradklarna inandka, kendilerinin de etik olmayan yapmaya balayp, bunu alkanlk haline getirdiklerinden sz edilmitir. Oysa gl kiilii olan insan hangi artta olursa olsun uzun vadede olsa, bir gn hakszlkla bir yerlere gelenlerden daha iyi yere geleceklerini bilirler.

Blm 2

Niin Bu Kural Altn

Bireye ne kadar etik olduu sorulursa, her insan etik olduunu ya da hemen hemen etik bir insan olduunu iddia eder. Bunun en byk nedeni de aslnda bireylerin de etik olmay benimsemeleri, ancak kaybetmeyi sevmediklerinden dolay, zor bir durumla karlatklarnda etik olmayan semeleridir.
nsanlarn etik davranabilmeleri iin, bireyin kendilerine bir takm kurallar belirlemesi gerektiinden bahsedilmitir. Bu kurallarnda temelinde ise kltr yapmza ekil veren dinlerin etkisi byktr ve dinler incelendiinde ortak paydann kendimize nasl davranlmasn istiyorsak, dierlerine de yle davranmamz gerekliliidir.
Pek ok insan altn kuraln varln kabul eder, nk hi kimse ktlk yapt iin kendisine gvenilmesini bekleyemez. alma hayatnda ise, insanlar birbirlerini nnde yer almak istedikleri iin kestirme yollara ynelebilirler, ama bunun uzun vadede kendilerine, arkadalarna ve iletmeye zarar verdiinin farknda olmamalardr. nemli olan tepeye ulamaya alrken, dier insanlarn da tasnn sizinle birlikte ykselmesine imkn vermek, ayn payda da toplanabilmektir, ancak o zaman gerek baar elde edilebilir.
Byk ya kk her insan aslnda dorunun ne olduunu bilir, sadece onu nasl uygulamas gerektiini keye sktnda unutur. Oysa gl bir karakter iin, koullar ne olursa olsun drstlkten ayrlmamaktr.
Altn kural da ama, bir kiinin kazanmas deil herkesin kazanmasdr. evrenizdekilere zarar vererek geldiiniz nokta ya da haksz kazanlar asla baki kalamaz. Baz insanlar karsndaki insann zayflklarn kullanarak stnlk elde etmeye alrlar, oysaki yaplmas gereken karmzdakinin zayflklarn gelitirmesine yardmc olmaktr.
Dier bir gerek de dierleri etik davranmyor diye etiklikten uzaklamaktansa, etik davranarak dierlerinin de bizimle ayn izgide yrmelerine destek olmaya almaktr. letmelerde drstlk ilkesinin hkim olabilmesi iin gerek liderler, gerekse dier alanlar arasnda zendirme uygulamalar olmaldr. Kiinin hatalar yznden cezalandrlmas yerine, o hatalarn onun eitimi iin gerekliliine inanlrsa, kii hatalarn en ksa zamanda dzeltmek iin abalayacaktr. Oysaki kiiye verilen olumsuz tepki onun haksz yollardan baar elde etmek iin almasna neden olacaktr.

Blm 3

Altn Kural Seninle Balar

Bu blmde karlkl gvenin moral zerindeki etkisinden bahsedilmitir. Moral eitimleri personelin etik davranlar konusunda glendirilmesini salar. Altn Kuraln benimsenmesi iin her gnn bir ksm bunu dnmek iin ayrlmaldr. Bunun en iyi yolu da ne istediini dnmekten balamaktr.
Her insan cinsiyet, rk, dil, din ayrm gzetmeksizin gvenilir olmak ister. Bunun iin insanlarn kendisinde olduunu kabul etmesi gereken baz hususlar vardr. Bunlarn banda deerli olduunu hissetmek gelir. letmelerde alanlara ne kadar deer verilir, onlarn dnceleri nemsenirse, o kadar abuk ve etkili baar elde edilir.
Bir dier husus ise, beenildiini bilmektir. nsanlara yaptklarndan duyulan memnuniyeti aktarmak, onlarn daha da memnun edecek iler yapmalarn tevik eder.
Gvenilir olduunu hissettirmek de nemli bir husustur. Henry L. Stimson “Uzun yaamda rendiim ana ders, bir insan gvenilir yapmann en iyi yolunun ona gvendiini, gvenilmez klmann tek yolunun ise gvenmediini hissettirmek.” olarak karlndakine tutumun nemini aklamtr. Benso di Cavour “Birine gvendiinde hata yapma olasl, gvenmediinde ortaya kacak hata yapma olaslndan daha dktr.” der.
Saygdeer olduunu hissettirmenin, temelinde ise ncelikle kiinin kendisine sayg duymas yatar. Eer bireyin kendine saygs varsa, karsndakine de kendisine davranlmasn istedii gibi davranr.
nsan ilikilerinde karlkl anlay temeldir, nk birey karsndakini anlamak iin aba gstermezse onu yanl yarglayabilir. Karmzdaki insan anlamamzn temelinde ise, genellikle o konuurken onu dinlememiz ya da kendi dncelerimize saplanp kalmamz yatar, oysaki dikkat edildiinde bazen temelde ayn olan ey, baka yollarla aktarlmaya allm olabilir. Bu nedenle karmzdakini dinlemeye ve onu anlamaya zen gstermeli, sonra da anlalmay beklemeliyiz.
Kiinin kendini iyi hissetmesi gven ierisinde gerekleen ve karlkl anlaya dayanan grmelerle mmkndr.

Blm 4

24 Saat Yaamak – Altn Yaam

nsanlar evresindekilerin karakterlerini eletirirken olduka acmasz davranrlar, oysaki kendilerine dnp baktklarnda ok da farkl deillerdir. Birileri hakknda eletiri yapmadan nce kendimizin o konuda yeterince iyi olduumuza emin olmalyz, aksi takdirde karmzdakine sylediklerimiz doru bile olsa etkiliini kaybeder.
Kiilerin seimleri de karakterleri ile ilikilidir, doru kararlar alabilen birey, gl bir kiilie sahiptir. Eer rnek bir baba, e, ii ya da ynetici iseniz, salam bir karakteriniz var demektir.
Her ne kadar insanlar zor durumda kaldklarnda hatalar yapsalar da, karakteri gerekten gl olan insan bu yanlglara dmez, bylelikle hayatnn her aamasn deerli anlarla doldurur. nsanlar annda farkna varmadklar srece, genellikle kendilerini tehlike altnda hissederlerse yanl kararlar alma eilimindedirler. nsanlar evresindekilere yanl ve doruyu birbirinden ayrabilmeleri iin srekli telkinlerde bulunurlar.
Her insan etik kararlar alrken kendi isel basklarn kurarlar, nk eer bu basklar kurmazlarsa halk arasnda istedikleri yere gelemeyeceklerine inanrlar. Halkn karalar ise, dier insanlarn ilerinde barndrdklar eitli basklar ierir ve kimse etik olmayan davranlarn uygulanmasna izin vermez.
Baz insanlar da etik kararlar alma konusunda tepki gstermemeyi tercih ederler. Hatrlanmas gereken nemli bir husus da ataletin de bir karar olmasdr. Ancak iletmeler ne olursa olsun alanlarn keye sktklarnda bir karara varmalarn tercih ederler, nk ancak bu ekilde varlklarn devam ettirebileceklerine inanrlar.
letmelerde alanlarn daha verimli olabilmesi iin vaatlerde bulunulur. alanlar ellerinden gelenin en iyisini yapmalarna karn, eer iverenler, yneticiler vaatte bulunduklar eyleri yerine getirmezlerse hayal krklna urarlar. Oysa Black “yi eyler yapan insanlar, er ya da ge dllendirileceklerdir.” der.
Bir dier hususta kimsenin bizi eksikliklerimizle hatrlamasn ya da bakalarnn eksiklikleri olmasn istemeyiz. Bu nedenle asnda etik standartlara uyup, karmzdakilerin bizi denetlemesine olaslk vermek eksikliklerimizi azaltacaktr.

Blm 5

Altn Kuraln Paslanmasna Neden Olabilecek 5 Faktr

nsan ald kararn doruluuna inanrken, bu kararn her zaman olumlu sonular getirmeyeceini bilmelidir. Eer bunun ayrmna varmazsa, olumsuzluklar karsnda yanl yollara sapma eilimi gsterebilir.
Srekli yenilenen kltr ierisindeki kiilerin zerinde hissettikleri basknn ortadan kaldrlmasna ynelik almalar yaplmaldr. Eer bu yaplmazsa, birey zor duruma dtnde doruyu semek yerine, yanla ynelip kolaylkla durumdan kurtulma yoluna gidecektir. yerinde yneticinin gzne girmek iin, daha fazla sat yapabilmek iin ya da daha yksek notlar alabilmek iin srekli bask altnda hissedilmektedir.
nsanlar kendileri iin iyi olduuna inandklar eyleri yaparlar, ama kimi zaman sonularn dnmezler. O an iin onlara zevk verecek ey, bakalarn ya da kendilerini olumsuz etkileyebilir. Bunun iin zevk alacaklarn dndkleri eyleri yapmadan nce, dnmeli ona gre adm atmaldrlar. Kt durumlara kar gereken nlemi almamak, cesaretsizliktir diyen Mark Twain, insanlarn en uygun davran seebilmeleri gerekliliini savunur.
Son ylarda konu olan en nemli skandallardan biri de idarecilerin pozisyonlarndan kaynaklanan glerini suistimal etmeleridir. Hi kimse gcn kullanrken, gvenli olmada tedbirli ya da yeterince iyi deildir. G kullanan patronlarn aslnda idareci narsistler olduu savunulmutur. Onlar itiinde sizin banz arr ve asla teekkr etmezler. Bu tr idareciler bir gn ister istemez sona yaklarlar.
Altn Kural zerine yaplan almalarda ortaya kan bir hususta, gururun etik kurallara uyulmamasna neden olma eilimine ynelik tuzaklar kurmasdr. nsanlara ie yerlerinde gurur yapmamalarna ynelik tler verilir.
Temel olan herkes iin doru olann ayrmna varmaktr. Eer kii nceliklerinin farknda olmazsa, ald zayf kararlar sonucu skntya debilir. Kii hayatndaki seimlerde nceliklerini doru olarak belirlemelidir.

Blm 6

Altn Frsatlar Yakalama

Her insan altn bir frsat yakalamak ister. adamlar genellikle bir eyleri elde etmek iin aba gsterirler. Hi kimse kendisine dnp bakmaz, altn frsatlarn her daim meslek hayatnda, yatrmlarda ya da pazarda olduunu dnrler, aslnda en byk frsat kiinin kendi deiimidir. nk kendi yaptklar, duygu ve dnceleri olmadan, baka frsatlar elde edilemez.
Eer altn frsatlar yakalamak istiyorsanz, ncelikle gl bir karakter gelitirmek iin abalamalsnz. Hangi durumda olursanz olun etik davranarak yalandan uzak durmak kendinizdeki deiim iin yapabileceiniz ilk admdr. Bunun iin yaptklarmzn sorumluluklarn alabilmeli, kiisel disiplinimizi gelitirebilmeli, zayflklarmzn farkna varmal ve onlar gelitirmek ya da savunma mekanizmalar gelitirebilmek iin aba gsterebilmeli, ncelikleri belirlerken deerlerinizi baz alabilmeli, hatalarnz kabul edebilmeli, onlar iin af dileyebilmeli, finansla ilgili tedbirler alabilmeli, ncelikleriniz arasna ailenizi koyabilmelisiniz ve insanlarn gznde deerli olmak iin aba gstermelisiniz.

Blm 7

“Midas Dokunuu” Nasl Gelitirilir?

Eski Frigya kral Midas, bir gn yardmclarndan birini eski arkada Dionysus’a verir. Elence tanrs olan Dionysus kendisine bir dilek hakk tandnda ise, dokunduu her eyin altna dnp dnlemeyeceini sorar. Diledikten sonra bir aaca dokunur aa altn olur, atna dokunur at altn olur, birka dakika iinde dnyann en zengin insan olmutur. Ancak karn ackmaya baladnda yemek masasnda dokunduu her ey de altn olmutur. En kts ise, kz kendisine sarlmak istediinde altn bir heykele dnt andr. Bunun zerine Dionysus’a gider ve verdii gc geri almasn ister. Dionysus onu Pactolus nehrinin kaynana gnderir ve orda banyo yaptnda her eyin normale dneceini syler. Kzn da alp nehre giden Midas ykandnda, her ey ilk zamanki haline dner. Deien tek ey, Midas bu yetenei geri alndnda artk eskisinden daha mutludur.
Birilerinden ilham almak, birilerinin bize zor zamanmzda yardm etmesi, kalben dnmesi, kt hissettiimiz ve zel anlarmzda aynmzda olmas, bizimle zaman geirmekten holanmas, birlikte yaadklarmz hafzasnda tutmas iin, karlkl fedakrlklar yapmalyz. Karmzdakinden beklentilerimiz olmadan drst olur, hatalarmz fark ettiimizde dzeltmeye alr, karlksz yardmlarda bulunursak hayatmzda karlkl deerlere sahip iyi ilikiler kurabiliriz.

Sonu

Altn Olmak steyen nsan…

“Benim iin ne yapabilirsin?” diye sorar.
Anlama yapmak iin karar alr.
Finansal g iin ailesini kurban eder.
Bakalarnn davranlar iin gerekeler oluturur.
Kendisi nceliklidir.
Paralarn sayar.
Deerleri servetinin temeline oturtulmutur.


Altn Kural Hedef Alan nsan…

“Senin iin ne yapabilirim?” diye sorar.
Karakteri iin karar alr.
Ailesi iin finansal gcn kurban eder.
Bakalarnn davranlar iin iliki kurar.
Dierleri nceliklidir.
Arkadalarn sayar.
Serveti deerlerinin temeline oturtulmutur.


.Eletiriler & Yorumlar

:: Yalnzca Liderler Deil
Gnderen: Mustafa akarcan / , Trkiye
31 Ekim 2008
Etik anlaya sadece liderler deil, hepimiz sahip olmalyz. Fakat ne yazk ki, zellikle i hayatnda etik peinde koanlar zlebiliyor. Durum anlaldnda i iten gemi olabiliyor. Buna karn, etik anlay srdrmek insan iin, manevi olarak en doyurucu gdalarn arasnda yer alyor. ounluk insanlarn, ksa yoldan zengin olma yollar zerinde almalar yapt bir dnemde, etik anlay zerine byle ciddi bir alma takdire ayandr.Elinize salk




Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.


Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
tiraf Edemediklerim [iir]
Yeter Diyeceksin [iir]


Ece ZEYBEK kimdir?

Kimi zaman duygularmz nasl ifade edebileceimizi bilemeyiz, ama tam o srada bir peri fsldar kulamza. . . Kimseye, kimseye deil de sadece kendinizi kendinize anlatmak istersiniz o an ve sarlrsnz kalemle kada. . . Kalemle kadn ak perinizin azndan dklenlerle dillenir, dillendike size ila olur, bakalarnn kaybolularnda dile getiremediklerini dillendirir kimi zaman. . . te burada kendi kaybolularm paylaacam sizlerle. . .

Etkilendii Yazarlar:
Doan Ccelolu, Orhan Veli, Fazl Hsn, zdemir Asaf...


yazardan son gelenler

yazarn ktphaneleri



 

 

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Ece ZEYBEK, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.