..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Doast henz anlayamadmz doal eylerin ad. -Elbert Hubbard
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Toplum > Ya Irmak




3 Haziran 2024
Ezberlerin Bilimsel Klkls Bir Felakettir  
Ya Irmak
Bir dnem sa cenah yazarlarn duygu dnyalarndan szlen en kt eseri, sol cenah yazarlarn en iyi, en popler eserlerine tercih ederdim. Sol dnr veya yazarlarn ne dnya grn ne hayat biimini ne de yaam felsefesini zerre kadar merak etmezdim.


:FH:
Kelimeler ve kavramlar insan hayat iin ok nemlidir. Bu ynyle kavramlar, herkes iin bir aratr. nsanlarn bir kavramdan faydalanmas iin onu gelitirmesi gerekir. Eer var olan kavramlar gelitiremezsek kimsenin yeni eyler sylemesi mmkn deildir.

Bir kavram gelitirmek demek o kavramn tm inceliklerine vakf olmak demektir.

Yeni kavramlarn retilmesi ise dnce kaplarn ardna kadar amamz salayacaktr

Peki bunu nasl salayacaz?

Cevab basit: Okumakla!

Peki ne okumakla?

Bunun da cevab basit: Farkl dnen beyinlerin eserlerini okumakla

***

Bir dnem sa cenah yazarlarn duygu dnyalarndan szlen en kt eseri, sol cenah yazarlarn en iyi, en popler eserlerine tercih ederdim. Sol dnr veya yazarlarn ne dnya grn ne hayat biimini ne de yaam felsefesini zerre kadar merak etmezdim.

Sonra Cerrahi Tekkesinde bir i insanyla tantm. Bilgisine, grgsne, mtevaziliine, ahirete yapt yatrmlarna hayran kaldm. Bu iin srr nedir diye sormutum; Allahn arznda bir tek biz yaamyoruz, Onun milyarlarca kulu var. Dnyada yaam sren bu farkllktan ben de payma denlerle, yeni bir yol oluturdum. demiti.

O gndr bu gndr ben de bu minval zerine yaamaya alyorum.

***

Bat dnyasnn etnisite anlay bizim tarihsel yapmz izah etmeye yetmedi. Fakat bizde de rkla geit vermeyen bir; mill-manev mensubiyet ve aidiyet yaanml vardr. Bu bir Rumeli-Osmanl gerei olarak karmzda duruyor. Bunu ister kabul et, ister etme ama bunu yok edemez, yok sayamazsnz. Osmanl Devletine dnyann her yerinde; Trk, Trkler derler. htida edene Trk oldu yani Mhtedi, dnene de Trklkten kt yani Mrtet derler.

Ben bunu ilk nce babamdan, yallarmzdan dinlemitim. Sonradan kitaplardan okumaya baladmda oradaki Trkn etnisite deil, Bat tarihinin milleti olmadn da rendim.

Bu ne, biliyor musunuz?

Koskoca, dev gibi bir rman, yatan geniletmesiydi aslnda Sanclarla, aclarla, tepkilerle geniletmesi yani Genilete genilete kk alarla bir yn bulmas Bar iin, sevgi iin, insanca yaklamlar iin; bazen ayn etnisiteden, ayn rktan deil, ayn boydan-ayn koldan-ayn daldan-ayn kabileden airetten-hatta ayn aileden olmak bile yetmiyordu zira

Bilirsiniz, bizde birbirinin gzn oyan, iki yaprak olmamas iin kuyusunu kazan, bakalarnn hak ve hukukunu yiyip ineyen, hatta canna kyan kardeleri hepimiz biliriz, grdk.

Kimliklerin, aidiyet ve mensubiyetlerin insann, insanln arttrmyorsa oradaki genin veya rkn ne nemi ne anlam olabilir? Rafine edilmenin rafine olmann kstas budur, bu olmaldr diye dnyorum. Ayn ey slam iin de geerli. Mslmanln senin insanln gelitirmiyor, klandrmyor, yceltmiyor, derinletirip inceltemiyorsa; o mensubiyetinin zerre kadar nemi yoktur.

Demek ki sen; sevgi, gzellik, rikkat, efkat, tefekkr, teemml kaplarn aamamsn. nsan, kendi Mslmanl iin; kran minnettarlk kadir-kymet bilirlik, tevhidi ak, tevazu ve efkat duygular hissetmelidir. yle; gurur, kibir, tahakkm, ihtiras, hor grme veya kk grp vnmekle bu iler olmuyor demektir.

Peki, ben, dinim iin yapmadm o gururu, kibiri, almlanmay, etnik kimliim iin yapar mym?

Tarih, insanlar, toplumlar, zamanlar harman eder, savurur, piirir, yakar, serinletir; ama te yandan da baz terkip iksirlerini yapar kvamlandrr, hayatn iine tekrar salar.

Yeni hayatlar, bir devamllk projesinde o iksirlerle tekrar iek aar. Bir kimyev tekevvn manzarasn andran dnm ve deiimlerle yeniden kurulur. Bir zaman diliminde birileri kacak; millet yapacak, devlet yapacak, tarih yapacak Byle bir ey olamaz. Buna da imkan ve ihtimal yoktur.

imdi size, Prof. Niyazi Berkes ile Prof. Kemal Karpatn eitli analizlerinden (slmn Siyasallamas ve Trk Dnnde Bat Sorunu) derlenmi bir fikri ilginize sonu olarak sunmak istiyorum. Etnik adan Trk, kendi kurduu devletlere Trk adn vermedii gibi bakalar da ona Trk dememi. Ama Osmanlya Trk demiler! Bu, etnik ilgilerin rk kklerden uzaklap sosyallemesi ve medenilemesi gibi bir haldir ve bizim milletlememize iaret eder. Bu srecin sonunda biz ilk defa olarak, Trk adn tayan bir devlet kurmuuz. Etnik kltr tarihinde yokmuuz gibi grlr ve gsteriliriz ama, medeniyet tarihi plannda ok parlak bir biimde varz.

Sizce de ok nemli deil mi bu szler?

Sanyorum, ablonlarn en kts, ezberlerin en kts, bilimsellik etiketi tayandr. Bu szleri bir ablona, bir sosyolojik ezbere balayp rahat edebilir misiniz?

Ey insan, ey adem! Ve sen dnmek zorundasn!

Rahmetli amcamn ei Arapt. Ablamn ei Adige. Ablamn damad ve dolaysyla da torunu erkes! Abimin ei, dolaysyla onun ocuklar Pomak.

Bu bilgileri yazarken bile glyorum.

Niye biliyor musunuz? Zira bunlar eskiden dikkate almak, konumak gerekten ok aypt. Tarihin, medeniyet plannn Trk, bu demekti. Homojenlii yok dersen, ben sana benzeri yok derim. Orijinaldir, aslidir; rkla, ovenizme kapal sosyolojik bir beraberlik kategorisidir. Ve benzemezlik terkibinin homojenlie zerre kadar ihtiyac yoktur.

Kaln salcakla



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn toplum kmesinde bulunan dier yazlar...
Hallerinden Memnun Cevherlerimiz
Elveda Bilgi Elveda Akl
Birey mi, Bencil mi?
Glmek in Krala Alamak in Filozofa Gitmek
Nasl Bir nsansnz?
Milliyetilik zerine Lakrdlar
80ler lebilir mi?
Aklmn engeline Taklanlar
Nezakete Davet!..
Haberin Gerek Yz ve Gerein nndeki Engeller

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
O Kelime!
lenmemi Cevherler lkesi: Trkiye
Abdlhamid, Abdlhak Hmid ve Karndeen Jack
Gidene Yol, Kalana Yer Vermek
Hakikati Hakikat Olduu in Sevmek
Eek Edebiyat
Kayg ve Endie nsan nsanlktan kartr
Benjamin Button'un Tuhaf Hikayesi'nin Dndrdkleri
stanbulu Dnmek
ki Burlu Bir Kale: Zaman!

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Sakin Bir Ac [iir]
Geldim [iir]
Szn iei [iir]
Gzbebei Turusu [iir]
Bir Hicran Namesi [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Bilemezsiniz [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Ya Irmak, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.