..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Dmekten ykselme doar. -Victor Hugo
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Toplum > Ya Irmak




2 Aralk 2023
Birey mi, Bencil mi?  
Ya Irmak
Bugn grnen o ki yurdum insannn ou, maddi anlamda kendi karn her eyin zerinde grmeye ncelik veriyor. Oysa bu milleti manen ina eden o; nezaket, sayg, hogr, yardmseverlik, fedakrlk gibi benzeri kelime ve kavramlarn, hayatmzdan kartlm olmasn ok ackl buluyorum..


:ABI:
Getiimiz ay bir THY uayla gece saat te stanbul Hava Limanndan, Ankaraya bermutād, economy class yolcusu olarak giderken oturduum koltuun n koltukla arasndaki mesafe dar olduundan ayaklarm uzatp rahatlayabilmek iin, koltuumu arkaya doru yatrdm. Ben koltuu yatrr yatrmaz arkamda 18-20 yalarnda gen bir yolcu beni serte uyararak, koltuumu yeniden dik duruma getirmemi istedi.

Her ne kadar rahatsz olduum iin koltuumu arkaya yatrmak zorunda kaldm syledimse de gen arkada, sesini daha da ykselterek, ben de rahatsz oluyorum cevabn verdi. Cevaben: Celallenmenize gerek yok, dilerseniz siz de koltuunuzu arkaya yatrabilirsiniz! Hem koltuklar yatrlabilsin diye gryorsunuz bir mekanizma koymular deyince yeniden, koltuunuzu dik duruma getirin, ben de bu ekilde rahatsz oluyorum diyerek iyice irretlemeye balad.

Krk drt yana merdiven dayadm bu gnlerde, her renk ve eidini grdm insanlarn i st itiini bilirim ama bu ukala tavra kar; dilerimi ska ska, kendimi tuta tuta slubumu ve sinirimi kontrol ede ede halden hale girmitim. Bir taraftan yerde, bir taraftan havada byle dengesiz ve bencil insanlarn beni buluyor oluuna iin iin isyan ederek sabrm korumaya altm. imde kibir ve gurur adna bir ey kalmasn deyu nezaketle koltuumu arkaya yatrmaya hakkm olduunu tane tane izah ettim. Sonra, hem siz rahat gidin diye, ben rahatsz m olaym evladm! deyince olanca kstahlyla, Evet! demesi barda taran son damla olmutu. Gerekten ocuun o kk dilini kopartmamak iin zihnimin fkemi yattrmas iin ne kadar yaanmlklarm, hatralarm, ayet, hadis varsa onu hatrlamaya altm. Aklma aniden adna kurban olduum Hazreti Nebinin za gdapte feskut! (fkelenince sus!) hadisini hatrlayarak nezaketten kopmama adna bir adm daha atm bulundum. u bir gerek ki her insann baz zamanlar ileden kt durumlar olmutur. Benim de gkyznde yaadm durum tam olarak yleydi. Kendime hkim olmak iin hostes hanma el iareti yapp yanma ardm. Sonra gzel ve tatl bir slupla durumu tane tane hostes hanma da anlattm. Hostes hanm, gen arkadaa haksz olduunu sylemesine ramen hl barp arnca, kabin amiri bu edepten, insanlktan nasibini alamam, zavall, bencil yolcuyu baka bir koltua geip oturmasn salad.

Dedim ya sinirlerim bulak teline dnmt artk.. Kan da oktan beynime sramt. Sakinliimi korumak iin elimden geleni yapmtm. e de yaramt dorusu. Sonra, bu arkadan, koltuu dik duruma getirmem konusundaki srarn dnmeye baladm. Ne iin kstaha ve bir guguk kuu gibi ayn eyleri tekrarlayp durmasn, anlamaya, idrak etmeye altm. Ve u sonuca vardm: Trk modernite projesi, birey olmann bencil olmak biiminde temellk edilmesine yol aan bir arpk modernlemenin hayata geirilmesinden baka bir ey deildi

kibinli yllarda bir arkadamn hediye ettii ve lkemizin en deerli sosyologlarndan biri olduuna inandm Doan Ergun hocann: Kimlikler Karsnda Ulusal Kiilik adl mge kitapevinden kan kitabnda okuduklarm hatrladm. Doan Hoca kitabn yle sona erdirmi: Trkiyede son yllarda kimi psikiyatrist ve psikologlarmz, lkemizin ekonomik kaynaklarnn eit paylalmamasndan ya da son liberal dzenden kaynaklanan bir bireyselliin ortaya ktn sylemekte ve yazmaktadrlar. Bu dnceler, kanmzca, son yllardaki sca scana izlenimlerden domaktadr. Bize gre, sz konusu bireysellik, sonucu belirsiz bir bireyselliktir. Bu konuda salkl bir belirlilie kavuabilmek iin, nmzdeki yllarn sosyolojik gelimelerini, yani zellikle siyasal ve ekonomik geleceimizi beklemek ve grmek gerekir.

Rahmetli Ergun hocann bu kitab, 23 yl nce yaymlandna gre, birey konusunda, artk, onun deyiiyle sca scana izlenimlerden deil de son on yln sosyolojik gelimelerinden yola karak yeni bir tanma ve zm yollarna bakmann zaman oktan gelmi ve gemitir diye dnyorum Bugn, Trk bireylemesinin nasl bir bireyleme olduuna dair salkl bir belirlilie kavuabilmenin bir koulu olmas gerektiini ve bu konunun akademisyenler tarafndan masaya yatrlp enine boyuna aratrlmas, konuulmas, tartlmas ve bir nihayete erdirilmesi gerekliliine inanyorum.

Yani son yirmi iki yln sosyolojik verileri, bireysellii sonucu belirsiz bir bireysellik olmaktan karm ve birey olmann nasl idrak edildiine ilikin nemli ipularn verdii kanaatini tayorum. Eer yleyse, daha bandan Trk insannn, bireylemeyi, bencilleme olarak algladn rahatlkla syleyebilirim. Evet ksaca Trk insan iin bugn birey olma tam olarak bencil olmak anlam tamaktadr.

Bugn grnen o ki yurdum insannn ou, maddi anlamda kendi karn her eyin zerinde grmeye ncelik veriyor. Oysa bu milleti manen ina eden o; nezaket, sayg, hogr, yardmseverlik, fedakrlk gibi benzeri kelime ve kavramlarn, hayatmzdan kartlm olmasn ok ackl buluyorum.. Dnyay somut ve maddi karlarn dnda, entelektel ve ahlaki bir obje olarak idrak edememe malliyeti karsnda da aakaldm bu vesileyle sylemek zorundaym! Trk modernlemesinin bireyler yerine, bencillikler in edip kendi kibir ve egolarn iiriyor oluu bize bu modernlemenin mahiyeti hakknda etraflca fikir verecektir elbette.

Evet, bencilliklerin hkim olduu bir toplulukta, herkesin birbirini tekiletirmesi eklinde gerekleen ilikilerin, Trk modernleme srecinin rettii modernitenin, bir tr Oryantalizm olduunu, dahas, modern bir toplum ina edemediini gsterir bana gre.

te sadece havada, stelik bir saat iinde yaadm bu tatsz durum, konu ile ilgili minicik bir rnekti. Daha sizlere; trafikte, i hayatnda, ikili ilikilerde, sanat, spor, sinema veya ak hayatnda yaanan bencilliklerin hi birinden sz am deilim

Kaln salcakla



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn toplum kmesinde bulunan dier yazlar...
Nasl Bir nsansnz?
Elveda Bilgi Elveda Akl
Milliyetilik zerine Lakrdlar
Aklmn engeline Taklanlar
80ler lebilir mi?
Nezakete Davet!..
Haberin Gerek Yz ve Gerein nndeki Engeller
Ey Alamak Unuttuk Seni
Cz'i ve Kapsaml Laiklik
Entelektel Namussuzluk!

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
"yi", "Kurt", "Ceberrut", "Sosyal" Deil "Kerim Devlet"
"Gzel"in Anadilini Konuursak Ne Olur?
Duann Gizemli Yolculuu
Yabanc Gzyle Trkler
lbr (Yourtlu Yumurta)
ekyatalt Romanlar II
Dnyaya Alan Yol
High Rise (Gkdelen)
Mektup
Sevgili

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Gzbebei Turusu [iir]
Bir Hicran Namesi [iir]
Sakin Bir Ac [iir]
Geldim [iir]
Szn iei [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Bilemezsiniz [iir]
Beste-i Nigar [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Ya Irmak, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.