..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Yaamak iin topu toplam alt haftam kalsayd ne mi yapardm? Tulara daha hzl basmaya bakardm. -Isaac Asimov
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Eletiri > zgrlk ve Eitlik > Cahit KILI




16 Kasm 2023
Devrimler ve lkeler!  
Cahit KILI
zgrlk (Hrriyet) Kardelik (Uhuvvet) Eitlik (Msavat) Adalet


:AGI:
ADALET!

Gerek bizde, gerekse de dnyann birok yerinde irili ufakl birok devrim yaplmtr. Ancak tarihte, bulunduu lke veya corafya ile snrl kalmam iki byk devrim, dnyann ehresini deitirmitir.
Bunlarn birincisi, 1789 ylnda yaplan Fransz Devrimidir. Dnyada mutlak monarinin yklarak yerine cumhuriyet kurulabileceini ilk ispat eden ve bata Khne Kta Avrupa olmak zere btn dnya uluslarnn uyanmasna sebep olan bir devrimdir.
kincisi ise; Rusyada 1917 ylnda yaplan Ekim Devrimidir (Октябрьская революция). ki yllk i savatan sonra tam olarak egemenlii salayan devrimciler, Marksist-Leninist ideoloji stne bina ettikleri ynetimlerini, Sosyalizm ad altnda btn dnyaya yaymak iin harekete getiler. Ve tam 65 yl boyunca, yayldklar yerkrede; bir ekilde etkilemedikleri bir corafya ve ulus kalmad
(Bu iki devrim ve etkileri hakknda tam tekmil bilgisi olmayan bir insann, dnya grnn bir yan eksik demektir.)
***
Amacm tarih dersi vermek deil; o yzden ok ksa geiyorum.
Fransz Devriminin temel ilkesi vard:
-zgrlk
-Kardelik
-Eitlik
Jn Trk Devrimi de denilen ve ttihat ve Terakki Cemiyetinin barolde olduu kinci Merutiyetin ilannda da; Fransz Devriminin etkisinde kalan Osmanl aydnlar, Merutiyet iin Drt lke belirlediler. Eskilerin ar anasr dedii drt element gibi, beerin can damar saylacak drt ilke:
-zgrlk (Hrriyet)
-Kardelik (Uhuvvet)
-Eitlik (Msavat)
-Adalet
Adalet ilkesi, bir devlet ynetiminde ilk defa kayda geiyordu
***
Ancak olmad, olamad
Varoluundan beri, beerin bencillii (enaniyeti), hrs, harislii ve hkmetme maraz, bin bir umutla konulan ilkeleri dinlemedi ve yer ile yeksan etti
***
Bu, Fransz Devriminde de byle oldu. Devrimin hemen akabinde giyotinleri iletmeye baladlar. Devrimin en nemli figrlerinden biri olan Robespierre, onlarca insan giyotine yollad. Sonunda kendisi de giyotinle ba kesilerek ldrld
***
kinci Merutiyet sonras, bizde de dier ilkelerle birlikte adalet ilkesi de yok sayld. Hrriyet lklaryla ilan edilen Merutiyet devrinin daha ilk yllarnda hrriyet kavram bouldu. O gnler iin ir Eref unlar diyecekti:
Vakt-i istibdatta sz sylemek memnu idi;
Alatrd azn asan hkmet anan!
Devr-i hrriyetteyiz imdi, deiti kaide;
Syletirler evvela, sonra si***ler anan!
zellikle, 1912de balayan Balkan Sava ve yaanlan felaket sonras 1913te yaplan Bb- Ali Baskn ile tam olarak iktidar ele geiren ttihatlar, makam ve mevki kavgalar ve akabinde 1914 ylnda hi yoktan girilen Byk Harp ve bozgun, yklan bir imparatorluktan sonra ortalkta ilke milke kalmad
***
Bolevik devrimi de ilkelerini daha ilk yllarda Menevikler ile yaptklar i savata akamete urattlar. Leninden sonra, Stalin ve Trotsky (Troki) kavgas hakszlk ve hukuksuzluun Nirvanas oldu. deolojinin en nemli ilkesi eitlik aka yok sayld. zgrlk draacna ekildi. Adalet kavram, mecazen sylersek: Bir zalim diktatrn emriyle yaklarak klleri Volga nehrine serpildi
***
Bugn bizim lkemizde de, adnn banda adalet szc bulunan parti, adaleti Silivride topraa verdi
Mehmet Akif merhumun Ders alnsayd hi tekerrr m ederdi dedii tarih, bir ekilde tekerrr ediyor ite
***
Daha da acnacak son durum ise:
Hak, hukuk, adalet gibi ulvi kavramlardan yoksun, saldrgan bir devlet, bir aydr ki denizden, karadan ve havadan bir halkn stne lm yadryor. Drt binden fazla ldrlen ocuun, narin bedenleri bombalarla paralanp kol ve bacaklar havaya salrken
Yz yllarca Yahudileri kesen ve finalini Hitlerin yapt Batllar, tarihteki barbarlklarnn eziklii ve utanc nedeniyle bebelere yaplan katliam alklyorlar.
Bir taraftan dnyaya demokrasi, hukuk ve insan haklar dersi verirken, dier taraftan bir halka yaplan zulme arka duruyorlar. Bu da ikiyzlln ve utanmazln Nirvanasdr
***
Batl insan haklar kurulularn, snr tanmayan doktorlar, snr tanmayan gazetecileri, Kzl Ha ve UNICEF ve benzeri kurulularda canlarn ortaya koyarak, sava blgesinde gnll grev yapan insanlar tenzih ederim. Onlar ba tacdrlar





Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn zgrlk ve eitlik kmesinde bulunan dier yazlar...
Aydnlarmz ve Biz!
Ar Damar Meselesi
Dersimiz Demokrasi Olsun!
Ba Dik Adamn lm!
Fikir Vadisinin llemesi!
Hukuk ve Adalet!..
Arap Halklarnn zgrlk ahlan

Yazarn eletiri ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Monolog...
Sava Cinayettir!
rgtlenmi Cehalet!
Despotizmin Hlleri
Dil Meselesi
Mevzular Derin!..
Aydn Kaypakl!..
Maks Talih
klen Matbuat!
htiras ve Kara Propaganda!

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Haccac- Frat [iir]
Aklma ayorum! [iir]
Srgnler ehri [iir]
Son Arzu [iir]
Kimdir Gelen! [iir]
Uzaklar [iir]
Derkenar [iir]
Adamm! [iir]
Kars Eli [iir]
Derdimend! [iir]


Cahit KILI kimdir?

‎"Kalem erbb olmak sadece ona buna atmak deil, zaman zaman da hayatn kncne kelimelerden enet ta koyabilmektir!. . " (Cahit Kl)

Etkilendii Yazarlar:
Divan airleri, divan iiri. Ve elbette ki XX. yz yl airlerimiz.


yazardan son gelenler

yazarn ktphaneleri



 

 

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Cahit KILI, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.