..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
ine koyabilecein bir karanln olmadan, bir n olamaz. -Arlo Guthrie
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Yazarlar ve airler > Ya Irmak




20 Ekim 2021
Deneme Ustas Evliya elebi  
Ya Irmak
u fani dnyaya smarlama bir insan olarak gelen Evliya elebi'nin daha ana rahmine dmeden ne olaca hakknda meydana gelen hadiselere baktmzda byle bir insan olacan hemen sezebiliriz aslnda..


:EHJ:
u fani dnyaya smarlama bir insan olarak gelen Evliya elebi'nin daha ana rahmine dmeden ne olaca hakknda meydana gelen hadiselere baktmzda byle bir insan olacan hemen sezebiliriz aslnda..

Nasl m?

Efendim elebi'nin babas, Dergh- li Kuyumcubas Dervi Zll Mehmet Aa, ileri bir yata Sultan Ahmed Han tarafndan evlendirilmi ve padiahn Koca Aa, ihtiyar oldun, ama inallah bu kzdan melek gibi cihan ss bir olun olur. duasna mazhar olmutur. O srada mecliste bulunan Aziz Mahmud Hdai Hazretleri de Bu yakn inallah ruh bulur ve bir akll ve olgun erkek evladn olur inallahu rahman. diye dua etmitir. lerleyen yllarda Evliya elebinin ayn zamanda eitim alaca ve retmeni olacak Evliya Mehmed Efendi ise; nallah biz okutup terbiye ederiz. deyip, keramet ehli bir zat olduundan phe brakmayacaktr..

Evet, 9 ay 10 gn sonra Evliyamz dnyaya gzlerini amtr artk. Bundan sonra meydana gelen hadiseler hi bir Allahn kuluna nasip olmayacak harikalarla doludur. Evliya elebi dounca Sunullah Efendi kulana ezan okumu, Mevlevi eyhi smail Efendi akika kurbann kesmi, Kasmpaa Mevlevihnesi eyhi Divan Abdi Dede Hazretleri mbarek azndan bir ekmek paras karp Fukara lokmasyla bysn. diyerek azna ilk lokmay koymu, Gisdar Mehmet Efendi de ihsanda bulunup ok gazada bulunup dervilikte post sahibi olsun ve genliinde bir eyden korkmayp, kumda oynayup ayana p batmasn. diye dua etmitir. Yenikap Mevlevihanesi eyhi Doan Dede ise Evliyay kucana alarak yle bir havaya atp, Bu olan bu cihanda bizim uurmamz olsun. diye dua buyurmutur. Bundan sonras Evliya elebi iin gerekten bir uu olmutur

Tm bu Allah dostlarnn duasnn akbetinden herhangi bir phe duymaya lzum yok. nk onun talihi, Evliyann yolunda ayana diken batmasna bile msaade etmemi, henz 30lu yalarnda ki Cihan Serveri adna kurban olduum Hz. Peygamberden ruhsat aldktan sonra dnyay admlamaya balam ve ou resmi grevlerle 51 yl boyunca seyyahlk ederek dnyay kar kar gezmi ve bizlere muhteem bir Seyahatname miras brakmtr. Babasnn, seyahate kacan renince ona bir gnlk tutmasn sylediini hatta Seyahatname adn salk verdiini renince, Evliyann hakikaten dnyaya bir eser brakmak iin geldiine zerre kadar phesi kalmyor insann

Evliyann 2022 ubat aynda 412. doum gnn kutlayacaz. Ama, fakat ve lakin henz oumuz, neyi kutladmzn farknda bile deiliz aslnda. rnein, dnya apndaki Evliya elebi aratrmacs Robert Dankoff, Seyahatnameyi bir edebiyat ant olarak nitelendirir ki, eksii var, fazlas yoktur. Yaplan birok bilimsel almalarda, elebinin eserinin, ann ok tesinde yksek bir kymete sahip olduunu ve tarih, ehircilik, sanat, folklor, dilbilim, sosyoloji, edebiyat gibi saysz disipline kaynaklk ettiini de ortaya koyuyor. Bunlar bir yana Seyahatname, gerekten benzersiz bir edebi eserdir ve Dankoffun deyiiyle; Osmanl zihninin ieriden mmkn olan en iyi fotorafn salar. szyle bu durum resmen tescillenir.

Evet, karmzda, ann ok ilerisinde bir duyu ve sezie sahip, ufku ak, aydn, slup sahibi bir yazar var. Ortaya koyduu metin, bize adeta ada bir yazarn da portresini iziyor. Akas bu portre, bugn onu yeni tanyan okurlar artyor. Ayrntlar tasvir yetenei, sznn kvrakl, slubunun renklilii, akac tabiat, neredeyse ada birok romancya bile ta kartr niteliinde.

Evliya elebi, bugnn yazarlarna 412 yl ncesinden ok manidar dersler veriyor. Kaynann daima Batl trler ve ustalar olduunu syleyegelen ada yazarlarn Evliyadan alaca hi mi bir ey yok? Elbette var. Hatta: kimi edebi trlerin, rnein benim de ok sevdiim deneme trnn en gzel rneklerini Evliyann Seyahatnamesinde rahatlkla bulabiliriz. Deneme, eer Salah Birselin dedii gibi elen, gr, iit yntemi ise bu yntemin dnya yzndeki atas hi kukusuz Evliyadan bakas olamaz. Yani eserleri okuyunca bize ehirleri, o ehirlerde yetien meyveleri, hayvanlar, kadnlarn gzelliini, erkeklerin irkinliini, havann holuunu, sularn soukluunu, yemeklerin lezzetini, ordular, savalar, atlarn nalndan kan kvlcmlar, havada donup kalan bulutlar haber veren ve bunlar benzersiz, enlikli bir dille anlatan o deil midir? Btn bunlar, snrsz bir hayal gc ile birleip usturuplu, zengin bir dille anlatlrsa karmza eline kimsenin su dkemeyecei bir denemeci kar. Ben, Seyahatnameyi liseli yllarmdan beri okudum. Ama bu gzle okumama vesile olan kymetli mesai arkadam Murat abinin sayesinde tekrar okuyunca pek ok blmde su katlmam deneme metinleriyle karlatm desem yeridir. Yap Kredi Yaynlarndan Seyahatnamenin gnmz Trkesine evrilmi 7. cildini bir mezatta bulup satn aldm yi ki almm. Gerekten Evliya, pek ok yaz trnn olduu gibi edebiyatmzda denemenin de atasdr demek iin bu denemeyi yazmaya karar verdim.. Biz denemecilere taaa 412 yl nce muhteem bir kaynak brakan Evliya elebiden Allah ebeden ve daimen raz olsun..

Kaln salcakla



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn yazarlar ve airler kmesinde bulunan dier yazlar...
Dilaver Cebeci
"Babilde lm, stanbulda Ak"
"Anlam Yok Tm Szlerin"
lla da Ben Ben!..
"Suya Kanat" Ummana Karan iirler
Tanpnarn ark ve Garp kmaz zerine
airlerin Kendi Seslerinden lm
Verem Edebiyat
Bizi Birletirenler
Aramzdaki eyler

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Dnyaya Alan Yol
Yabanc Gzyle Trkler
Sevgili"nin Cinsiyeti Var mdr
ekyatalt Romanlar II
Elveda Bilgi Elveda Akl
Nasl Bir nsansnz?
Duann Gizemli Yolculuu
lbr (Yourtlu Yumurta)
Mutluluk
Hastalklar ve Gamsz ingeneler

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Gzbebei Turusu [iir]
Szn iei [iir]
Bilemezsiniz [iir]
Ayrln Bitii [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Tesirsiz iir [iir]
Kehribar Gzlm [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Ya Irmak, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.