..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
"nsan - ite tm sr burada. Bu sr zerinde alyorum, nk kendim de insan olmak istiyorum." -Dostoyevski
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Eletiri > Sinema ve Televizyon > Hakan Bilge




18 Mart 2012
Ak ve Kin  
Hakan Bilge
Gl cinsel arm ve erotik detaylar bununla snrl deil elbet... Ateli kadn tiplemesi ise Leyla Sayarn bedeninde cisimlenmektedir. Kukusuz Leyla Sayar dnemin vamp ve femme fatale koleksiyonunda ilk srada yer almaktadr. Metin Erksann burjuvazi eletirisi Sulular Aramzda (1964), mit Denizin romanndan uyarlanan, senaryosunu Attila lhann yazd ve Atf Ylmazn ynettii lm Perdesi (1960) ve Halit Refi imzal ehrazat (1964) adl filmlerde de st dzey bir oyun sunan Sayar, hrs ve tutkusunun tkettii bir kadn canlandrmaktadr. ofr ile sevitii sahnede, pastann zerindeki iki mum birbirine yaparak erirler


:BHGB:
Turgut Demiran Ak ve Kini (1964; dier adyla ldkten Sonra Bile) grsel dili gelikin bir melodram. Entrika ve dmn detektif olmayan bir amatr tarafndan zmlendii ve genel olarak ngiliz roman ve dolaysyla sinemasnda yaygn olarak ilenegelen Cozylere benzeyen Ak ve Kin, aklda kalc, eskimeyen, gl sahneler yaratmay baarmtr. Tam olarak Cozy formunu ihtiva etmese de, Locked-roomun belli bal niteliklerine haiz. Da kapal ve esrar iindeki ev / malikane ve zmlenmeye muhta, doal olarak seyircinin de merakn kamlayan bir gizemler silsilesi yknn atsn oluturuyor. Cozylerdeki gibi, mutlak surette tasarlanm ya da amatr detektifin dpedz tank olduu bir cinayet yok geri bu filmde. Fakat klostrofobik atmosferi, Anglosaksonlarn hikayelerine odaklanan, burjuva snfn veya orta-snflar takip eden Cozyleri kimi alardan andryor. Yine Cozylerdeki, belirli llerde ama kimi kez mesafe taknarak ykye tanan kara mizah (black comedy) elementleri de mevcut.

Ak ve Kinde, trafik kazas sonucu sandalyeye mahkum olan tiyatro yazar (Turgut zatay), yknn bir duranda, uana, iyi bir piyesin elemanlarnn nasl ustalkla biraraya getirilmesi gerektii zerinde ksa bir nutuk da eker. Tiyatro yazarnn edebi vasflarna k tutmasnn yan sra, aslnda btn bu nutuk, Ak ve Kinin tematik almlar ve rgensel ats ile alakaldr. ok kereler en iyi yaptlar, kendilerine referansta bulunarak yksel izgileri / temelleri hakknda argman sunarlar izleyiciye / okuyucuya. imdilerde (dnya leinde de 1980lerin bandan balayarak) postmodern anlatlarn metinleraraslk balamnda okunmas da bu balamda ayryeten anmsanabilir. Postmodern yazarlar, anlatlarnda okuyucuya (ki bu okur tipi klasik ya da modern okur tipi ile kartrlmamal.) imalarla, alttan alta, bazen direkt gstererek muhtelif ipular sunuyorlar. Okur da yazar gibi metni yeniden ina etmi / kurgulam oluyor Evet, Ak ve Kinde tiyatro yazarnn hizmetisine sunduu doneler de aslnda dorudan izleyiciye dnktr. Ki dnelim: Kahya veya hizmeti, ivereninin (dolaysyla oyun yazarnn) sylediklerinden hibir ey anlamadn itiraf edecektir!... te yazarn edebi argmantasyonunun neden biz izleyiciyi ilgilendirdiini bylelikle kantlam oluyoruz.

Kendi sinemasal evrenine gndermede bulunarak ne tr bir janr zerinde gezindiinin ipularn veren Ak ve Kin, bir trl gerek manada aa kamayan cinsel enerjinin (libido) patlamak iin bahane arad sofistike bir evren sunmaktadr. Bu anlamda belirsiz ve gri karakterler de kartlklar / elikileri bnyelerinde barndrrlar. Bir zamanlarn gzde oyun yazar (zatay) ile gen kars (Belgin Doruk) arasndaki ya fark klasik noirda sklkla karmza kan gen kadn-yal erkek diyalektiini snamamz salar. Sandalyeye mahkum yal adam tipolojisi, erkekliini (fallus) oktan kaybetmi iktidarsz bir adam betimlemek iin handiyse ideal bir zmdr. Bir kam sado-mazohizmi (Charles Vidorun Gildas), bir baston yenik dm erkeklik organn (Edward Dmytrykin Murder, My Sweeti), alda bir bacak kadn korkusu ve iktidarszl (Alfred Hitchcockun Rear Windowu), yine elektrikli sandalye yenik penisi (Howard Hawksn The Big Sleepi) yeterince ima edebilen sinemasal grsel-stilistik atraksiyonlardan birka. Ak ve Kin de Hollywood karanlk ykleri ve melodramlarndan cesurca yararlanyor.

Gl cinsel arm ve erotik detaylar bununla snrl deil elbet... Ateli kadn tiplemesi ise Leyla Sayarn bedeninde cisimlenmektedir. Kukusuz Leyla Sayar dnemin vamp ve femme fatale koleksiyonunda ilk srada yer almaktadr. Metin Erksann burjuvazi eletirisi Sulular Aramzda (1964), mit Denizin romanndan uyarlanan, senaryosunu Attila lhann yazd ve Atf Ylmazn ynettii lm Perdesi (1960) ve Halit Refi imzal ehrazat (1964) adl filmlerde de st dzey bir oyun sunan Sayar, hrs ve tutkusunun tkettii bir kadn canlandrmaktadr. ofr ile sevitii sahnede, pastann zerindeki iki mum birbirine yaparak erirler

te yandan, eski yazarlk baarsn yineleyemeyen ve adeta d gcnn (imgelem) oyununa gelen oyun yazar, kskanlnn son raddesindeki bir yenik benlik olarak lm karlarken bile edebiyat kiiliinin yaratclndan faydalanma yoluna gidecektir! Ama Cozylerde rastladmz zere, parlak amatr detektif (Cneyt Arkn) her eyi zecek, polislere yardmc olacaktr...

Agzllk ve para, tutku ve hrs, ak ve kskanlk, kin ve nefret, seks ve alkolizm, kumpas ve entrika; caz mzii eliinde bu lks burjuva evinin etrafn ren detaylardr. Glgeli duvarlar sarmalayan doldurulmu kular, bir eretileme (metafor) olup karlar. Kendi kozasna hapsolmu, yaayan ama l insanlar

Filmdeki ilgin bir detay da Belgin Dorukun grd grotesk kabustur. sel psikolojik atmann grotesk ayrntlarla sslenerek grselletirildii kabus sahnesinde oyun yazarn blis formunda grrz Hollywood sinemasnda; psikolojik gerilim filmlerinde (thrillerlar), uzamn bilindnn bir yansmas biiminde kurguland siyah-beyaz korku filmlerinde ve elbette noirn sisli corafyasnda, anlatm sorunlarn zmlemek, ruhsal ikilem, gelgit, ve deformasyonlarn stilize bir anlatmla grselletirilebilmesi amacyla ryalardan, rkn kabuslardan, karabasanlardan yararlanldn gryoruz. Bu balamda Ak ve Kin, beslendii damara, zerine kurulduu gelenee olduka estetik sinemasal kodlarla eklemleniyor. Ynetmen Turgut Demiran ve elbette filmin sinematografnn, 40l ve 50li yllarda ekilmi majr Hollywood klasiklerini yakndan incelediklerini, janr sinemasn (genre movie) ciddiye aldklarn syleyebiliriz.

Son olarak bir baka grsel (visual) ayrntya deinelim: Bir sahnede, oyun yazar kafesli camn nnde dncelere dalmtr. Flash-back, yazarn Doruk ve Sayarla olan ilikisinin kimi ipularn da yanstr. Geceleyin kafesli camn parmaklklar siyahken, Sayar dnen oyun yazar; sabaha kar Doruku anmsadnda, bu kez ayn parmaklklarn gne yla beyaza dntne tank oluruz Ik-glge almasyla yaratlan kartlk (kontrast), sahneyi zenginletirdii gibi (Szgelimi; oyun yazarn parmaklklarn gerisinde, hapishanede son gnlerini yaayan bir kiilik olarak deerlendirebiliriz. Ya da kapana kslm, elinden hibir ey gelmeyen, kendi bedenine hapsolmu bir kiilik olarak Erkekliinin de [fallus] elinden alnm olduunu anmsarsak, bu hissiyat daha da glenecektir.) karakterlerin gemii hakknda karmlar yapmamza da olanak tanmtr

Bu film halen kefedilmeyi, uzun uzun okunmay bekliyor

hakanbilge@sanatlog.com



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn sinema ve televizyon kmesinde bulunan dier yazlar...
Sinemada savan ocuklar

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Milos Forman'n Guguk Kuu Filmi zerine [nceleme]
John Ford'un Gazap zmleri Filmi zerine [nceleme]
Stanley Kubrick'in Otomatik Portakal Filmi zerine [nceleme]
Delilik ile Ak Ayn ey [nceleme]


Hakan Bilge kimdir?

Sinemay ve edebiyat bir elence arac olarak deil, evrenin iinde binbir ruhu barndran sisli bir aynas olarak grdm ve halen de yle gryorum.

Etkilendii Yazarlar:
Marx, Freud, Kolker, Kafka, Dostoyevski, Rilke


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Hakan Bilge, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.