..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Sanat, toplumda uzun alma ve abalardan sonra alnnda ilk duyan insandr. -Atatrk
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Bilimsel > Dilbilim > Ouz Dzgn




10 Austos 2006
Fince Trke Benzerlii  
Ouz Dzgn
Elbette iki kkenda dil arasnda, ses ve anlam bakmndan benzer, ayn daha bir ok kelime vardr.


:BGEFF:
FNCE VE TRKE BENZERL


Not: “y” ler bizdeki “” sesine karlktr..




TRKE FNCE
Hop - Hoppu
Ak - Avki> sesi V sesine dnm,k ve sesleri yer deimi.
Aklk- avke-ama>Fince de Trke gibi sonuna yapm eki alyor.Bizdeki –ma Y.Eki
Al, a- avaus>dikkat edin bizde son hecedeki k sesinin dmesi gib burada da
K sesi dm.Bizdeki – sessine benzer s sesi gelmi.
Aday- Ehdokas
Tre- tapa>bu kelime de tapmak fiiliyle kkda,din ve tre anlamna geliyor.
nilti- tku
Vay Voi
Ahududu- Vadelma-elma kelimesiyle bir ilgi var.
Soy- Suku
Akc- Sujuva>burada akmann su ile bir alakas var.
Alaca- Kirjava-kir ve krmz arasnda bir benzerlik var.
Alan- Ala > sondaki n sesi dm
Umayana- Jumala>Eski Trklerde Umayana olarak bilinen tanrann ismi aka
Grlmektedir.H-j ve n-l deimesi normal bir deimedir.Hmay keli-
mesine Zaza’larda da rastlamaktayz.
Almak- otta
Alt - Alitse>buradaki benzerlik de ok aktr. Sona –se sesi gelmi.
Altn- Kultainen>bat dillerindeki bu Golden kelimesi de Trke’den geme
olabilir.
Alttan- Alta
-li, l eki- -lainen >ses eklenmeleri olmu fakat benzerlik korunuyor.ki ek de
sona eklenir.
Ana, ata- Aiti
Nine- Mummo>n-m deimesi.M de i ve e seslerini yuvarlaklatrm.
Ar- Aari
Dil- Kiel>d-k deimesi
-a, na, ya(ynelme)- a,e
Inda- -ssa
Aralk(ay)- Jooluuku
Ci, c yapm eki- je, ja>bu ekte aynen sonda gelir.Benzerlik harikadr.
Arka- Selka
Arpa- ahra
Artk- Jate
Atas salam- aateli
Ulu- jalo
Alta- alitse>ynelme eki ayndr.-e dir.
-tan(ayrlma)- -ta>sondaki n sesi dm.
Atmak- Heitto>sona yine bir h sesi gelmi.
Ay- Kuu>eski Trke’deki Kn kelimesi ile irtibatl olabilir.,
Ayak- Jalka
Aygr(Byk, iri)- Ori
Koca(byk)- Koje>c-j deiimi
Ayrmak - Eristaa
Ayr- Eriama
Ayrlk- Ero
Ayrlmak- Erita
Ata, ss- sa>t-s deimi
Babalk(atalk)- ssys>a i sesine dnm
Haykrmak- Huudahta
Balk- Kala
Bana- Minulle>birinci tekil ahs zamiri min ayndr.zamir bakalaarak
Bakalaarak deil Trke’deki gibi ek alarak grev alr.
Bence- Minusta>-ce –sta eki
Bardak- Kolpak>kapak sesiyle benzeiyor.Kap, koyulacak yer manalarn
erir.
Bar(sevici)- Sovinnollien>sevmek kelimesinin kk bar kelimesinde yaam
Barma(sevime)- Sovinto>v sesinden dolay e o sesine dnm.
Ba- Paa>b p sesine dnm.
Tahl, baak- Tahka
lklemek- Alkaa
lkin- Alkuaika
lkinki- Aluksi
Batmak- Upota>baa fazla bir u sesi b-p olmu a sesi de yuvarlaklam.
Bay, er- Herra>h sesi gelmi
Baya- katala>kat ile alakal olabilir
Bayat, kuru- kulunut
Baymak- Pyrtya
Kent- Kunta
Ben, Men, Min- Mina>ilgin bir benzerlik var
Bence- Mielestani
Benek- Pilkku
Beni- Minua>nesne hali eki de benzer.
Benim(benin)- Minun>tamamen ek de ayn –n eki
Berber- Partari
Be- Viisi
Bak- Puuko>sondaki bu o ,u selerine yatknlk Kurtmani’de de
Var.Bu ok nemli.
Byk- Viikset, viik
Bykl- Viiksiniekka
Bir- Eras
ok- Koko joukan
Bitme- Paate
Bitmek- paatya
Biz- Me
Bo- tyja
l- Alue
lsel- Allue elline-ilgili
Byle- Moinen
Bu, te- tama,ta
Ksaltma, kesinti- Karsinta
Buu- Hyry
Onlar- Nama>ma oul eki sonda an-na deiimi
Bkm- Poimu
Kartlamak- Karttua
st- iso
Crlak- Sirkka
Vzrdamak- viserta
Giysi, kapama- Kaapu
abuk, hadi- Joutuisa
Br- vara
at- katto
Arkalamak, ekinme- Arka, arkailla
ekmek- Sietaa, kiskoa
Atmak, karmak- otta
Otlanmak- itaa
ou, en, eni- enin
oktan- Joko
Kr- Karu
Kuyu, ukur- Kolo
Bayr, da- Vuori
Yaylmak- Haihtua
Dam- Daami
Damak- sulak
Damtma, temizleme- Tislaus
Tp tp(damlama)- tip tip
Day- eno>ana ile alakal
Ayr- Jeri
Sopa, denek- Kopp>s-k deimesi
Deli- Hulu
Sylemek(eski Trke, sa(v)mak)- sanoa
Derece, ast- ast
Tantana- tankata
Dikizlemek- tirkistella
Dikme, dayama- taimi
Doru- Suora>d-s deimesi
Dokuz, doksan- yhdeksan
Doydurtmak- dayttaa
Dolgu- tayte
Katmak, dkmek- kaataa
Gerilemek- kiertaa
Gerileme- ekeri>baa nllerin gelmesi olay bizde de var.-r,_l n-
Szleriyle balayan kelimeler balarna –e,i gibi nller
Alrlar.
Soba, duman- savu
Sv- sula>su ile arasnda bir alaka var
Duygu, duyma- tunne
Duyulmak, kulaklanmak- Kuulua
Duyurmak, kulaklatmak- Kuuluttaa
Dn- Eilen>len kelimesiyle bir ilki var gibi..


Elbette iki kkenda dil arasnda, ses ve anlam bakmndan benzer, ayn daha bir ok kelime vardr.Bu benzerlikler ve zdelikler bizi bir kkene gtryor.Fince, Macarca, Bulgarca(eski) dillerinden bir ok kelime yerlerini, Slavca Latince kelimelere brakmtr.Buna ramen bilhassa Fin ve Macar dillerinde kkenda bir ok kelime hala yaamaktadr.Bu kelimelerdeki kardelik halklardaki kardelie dnerse, gerek kardelik o zaman doacaktr.
unu da iddia ediyorum ki; bu dillerden Avrupa dillerine bir ok kelime gemitir.Trke Asya’da Farsa, Msr Arapas, Ermenice gibi dilleri etkiledii gibi, batda da bir ok dili Fin, Macar dilleri sayesinde etkilemi olabilir.Elbette bunlarn daha ustaca aratrlmas gerekir.Trke ktalararasnda konuulan uluslar aras bir dildir.Baz diller vardr ki bir ulusun dilidir sadece..
Mesela; branice, bu dil Yahudilerin dilidir sadece..Ermenice, sadece Emenilerce konuulan bir dildir…Japonca belli baz adalarda yaayan, muhtemelen Trk-Mool kkenli, bir halk tarafndan konuulur.Ancak Trke , Hint Avrupa muhiplerinin itiraf edememelerine ramen, grnen o ki; onlarca millet tarafndan konuulmu ve hal-i hazrda konuulan bir dildir.u anda Bosna’da, Arnavutluk’ta, Msr’da, Suriye’de, Irak’ta, Orta Asya’da konuulmaktadr, binlerce yl olduu gibi.Allah’n yaratt bu gzel dil, dzeniyle, matematikselliiyle gerekten dikkat ekici, gzel bir dildir.Bu dil byle olduu gibi yz milyonlarca insann iirlerine, szlerine, edebi eserlerine analk etmi mukaddes bir dildir.Bu dil bir rkn deil, pek ok kkenden gelen bir ok halkn ortak dilidir.
Bir ok rneini incelediimiz Fin-Ugor dili de , Hint Avrupa dillerinden Latince’nin tm bozuculuuna ramen, Japonca gibi kendini muhafaza edebilmi mstesna bir dildir.Belki bu Latince kelimeler bu kadar younlukta olmasayd bu dile Trke’nin diyalektii diyebilirdik.Buna ramen bu dilin Trke’yle kardeliini kantlayan yzlerce delil vardr.Bu zelliklerin en nemlileri Fin dilinde de Trke’dekine benzer nl,nsz uyumlarnn bulunmasdr.Fince’de de kaln nller kaln nllerle, ince nller ince nllerle devam eder.Latin kkenli kelimeler de bu kurala uydurulmutur.Yine Fince de Trke gibi sondan eklemeli bir dildir..rnein; korva(kulak) kaln seslerden oluan bir kelimedir.Sona alaca ek de kaln sesli olmaldr.Bulunma hali ekini ekleyelim korvassa(kulakta) grld gibi uyum bozulmad.Yine Fince’de bizim nsz benzemesi, yumuama gibi kurallarmza benzer kurallar vardr.rnein, koti(ev) kodissani(evimde) grld gibi t-d sesine dnp yumuamtr.
Yine Fince’de Trke’de olduu gibi artikellerin bulunmay iki karde dilin ayn aileden olduunu kantlar.Beni en ok artan benzerlik ise 1., 2., 3. tekil ahs zamirlerinin iki dilde de ayn oluudur.Ben(eski ekli min)>mina, sen>sina, o(asl ekli an)>an arasndaki bu benzerlik bana gre iki dilin akraba olduunu gsteren en belirgin zelliklerdendir.Yine bu kelimelerin ilgi hali alm ekilleri de Trke’dekinin aynsdr.Bu dildeki ilgi hali eki, in, un ekidir..Ben-in>minun, sen-in>sinin, on-un>hanin ekilleri iki dil arasnda daha pek ok benzerliin bulunduunu gsteren birer canl kant gibidir.Yaplacak daha kkl ve daha bilimsel aratrmalar sayesinde bu ve benzeri, Ural Altay dilleri arasndaki ilikiler daha sistemli bir ekilde incelenmelidir.Zaten bu konularla ilgili birok deerli bilim adam tarafndan yalm almalar vardr.limkentlerde(niversite) Trke-Japonca, Trke-Macarca,Trke-Fince dilleri arasndaki ilikileri, alverileri, kardelikleri aklayan, aratran bilim adamlar arttka bu halklar arasnda gzel kaynamalarn doacana da inanyorum.


Kaynak:Fince-Trke Szlk-Fono Yaynlar






Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn dilbilim kmesinde bulunan dier yazlar...
branice - Hinte Kardelii
Trke'nin ifresi - Trke'nin stnl - 2
Eston Dili ve Trke
Adem ve Havva Dili
Esperanto ve Trke
Trke'nin ifresi - Trke'nin stnl - 1
Trke'mizin Ermenice'ye Etkileri
Trke'nin Yitik Kardei; Kzlderilice!
Smer'e Farkl Bir Bak
Zuluca ve Trke

Yazarn bilimsel ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Atomda Dna Var m?
Tebbet Suresindeki Mucizeler
oklu Hcre Modeli
slam Bilim Mzesi
Nasreddin Hoca Yazar Oldu
Hangi Tanr?

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Sen Var Ya Sen! [iir]
akkd akkd [iir]
Blibilen Dilinde iir [iir]
Boyutlu iir [iir]
Miraciye [iir]
Saanak Sen Yayor [iir]
Blbller ehri stanbul [iir]
Trke Hamile Beyanlara [iir]
Buras Sessiz Biraz [iir]
New Orleans'l Siyahi Kirpiklerin [iir]


Ouz Dzgn kimdir?

Yazar edebiyatn her alannda almalar yapyor.

Etkilendii Yazarlar:
Btn yazarlardan az ok etkilendi. Zaten insanolunun zellii deil midir iletiimde bulunduu varlklardan etkilenmek?


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Ouz Dzgn, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.