..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
"Kle deil, atee flemelidir." -Divan Lgat-it Trk, Savlar
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > 7nci Sanat (Sinema) > Akakiy Akakiyevi




9 Haziran 2012
ounluk: Trk Kimliinin Sradan Halleri  
Akakiy Akakiyevi
ounluk, Trkiye toplumunda etnik ve dinsel manada saysal ounlua sahip Snni-Trk kitleye ayna tutuyor. Son yllarda artan toplumsal kutuplamann gnlk hayat nasl yansdn ve sirayet ettiini gsteriyor.teki ne kar artk kanksanm, sradanlam bir tavr al ekli olan zenofobinin ( yabanc dmanl ) korkutucu boyutlara ulatn ve toplumu militaristletirdiini sarih bir biimde ortaya koyuyor. Zenofobiye paralel olarak gelien ve sradan faizm eklinde tanmlanan gnlk hayattaki rklk, dlayclk ve tekiletirme gibi tezahrler btn arpclyla ileniyor.


:BDEF:
ounluk: Trk Kimliinin Sradan Halleri
Yeni Sinemaclar 1990l yllarn sonlarnda ortaya kmlar ve Trk Sinemasna olan ilginin de etkisiyle bir araya gelerek yeni bir sinema akm yarattklarn beyan etmilerdir. Manifestolarn ekibin ortaya koyduu sinema ne eski Yeilam geleneklerine saplanyor, ne de Batl trendleri kopyalayp zerine yaptryor. Dolaysyla adlarnn nne koyduklar yeni, filmleriyle altn doldurduklar bir tanmlama diye ifade etmilerdir. Bu erevede Gemide, Lalelide Bir Azize, Yer Altnda Dnya Var, Dar Alanda Ksa Paslamalar, Maruf, Takva gibi son dnem Trk Sinemasnn nemli filmlerine imza attlar. Sinema anlaylarn ise bu yaklamn belirgin zelliklerinden bir tanesi, Trkiye asndan toplumsal arl byk olan ve buna ramen fazlaca el dememi ya da klie kalplar iinde ele alnm konularn, karakter odakl dramalarda, rafine biimde ilenmesi eklinde ortaya koymulardr.

Bahsedilen filmlere bakldnda, ilenen temalarn daha nce sinemamzda yer bulamam olduu, yaklam biimlerinin ise tamamen zgn olduu ve tabiri caizse yeni eyler syledii iddia edilebilir. i snf, Gneydou sorunu,12 Eylln sonular ve slami tarikatlar gnlk hayatmzda fazlasyla yer bulan toplumsal sorunlar ya da amazlar olduu halde sinema sanatna konu olamam, dokunulmam mevzular olarak kalmt. Bu durumun sebeplerinin hassas politik duyarllklar olduu kukusuz ileri srlecektir. Fakat bu konular bir biimde sinemaya konu olacak ve toplumsal yzlemenin ilk admlar atlacakt. Kukusuz bunu Yeni Sinemaclar denemiler ve byk lde baarmlardr. Bilhassa Takva, slami tarikatlarn ileyiini, i ilerini, topluma bakn, toplumun tarikata bakn ieriden bir anlatm ve yaklamla ele alm ve sinemamzn bu alandaki ilk filmi, ayrca son yllarn da en nemli filmlerinden biri olmutur. Zikredilen filmler iddia edildii gibi karakter odakl, ieriden anlatml ve yaklam biimi asndan da zgndr.

Yeni Sinemaclara sonradan dhil olan Seren Yce de, ounluk filmiyle, daha nce ilenmemi bir konuyla Trk Sinemasna giri yapt. Sosyal bilimlerde yeterince ele alnd kabul edilebilen buna mukabil sinemamzda zgn olarak hi deinilmemi bir konu olan ve Trk Kimlii diye ifade edebileceimiz, toplumu tanma adna fevkalade nemli olan bu tema nihayet zgn bir tarzda sinemaya konu oldu. Seren Yce Trk Kimliini mikro lekte yani aileyi merkeze alarak tanmlamaya alt. Orta snf, Snni-Trk muhafazakr bir ailenin nasl yaadn, zellikle nasl dndn, Dnya grn, hassasiyetlerini,hogrszln gerekten arpc bir biimde gsterdi. Film bu anlamda, sosyolojik analizi izleyiciye grsel olarak gsterme ve dnmeye sevk etme anlamnda olduka arpcdr.

ounluk, aalk alanda spordan dnen baba ve olun art arda yrmesi sahnesiyle balar. Baba nde oul ise arkadadr. Baba oluna haydi olum diyerek daha hzl yrmesi gerektiini ima eder. Filmin al sahnesi gidiat hakknda fikir verir. Babadan geride kalan ve ynlendirmeye muhta bir oul portresi. Eve geldiklerinde temizliki kadna kar hogrsz ve kaba davranlar da ileriki sahnelerde olabilecekler hakknda ipucu verir.

Mertkan ak retim okuyan amasz ve babasnn glgesinde kalm ve onun istediklerini yapmaktan bunalm bir gentir. Gelecee dair bir plan yoktur. Evde annesi ve babas ile yaamaktadr. Babasnn annesine kar ilgisizlii ve Mertkann da bu durumdan nasiplenmi olmas hemen dikkat eker. Babann otoriter, buyurgan ve disiplinli tavrlar Mertkan skmaktadr. Yine filmin balarnda babann park yerini kapatan aracn aynasn krmas, sorunlarn nasl hallettiini anlatr niteliktedir. Mertkann Vanl bir kzla iliki kurmas, babasnn ve arkadalarnn kzdan ayrlmalar gerektiini ifade etmeleri rk yaklamn tezahrleridir. Annenin kendini duygusuz insanlarn arasnda hissetmesi de ailede kadnn kendi konumunu sorgulamasna vesile olmaktadr. Mertkann alkoll olarak kaza yapmas, babasnn devreye girmesi, haksz iken hakl konuma gelinmesi ve brokrasinin ileyii konusundaki bilgisizlii, babann hangi insanlarla iliki kurmas gerektii yolundaki nasihatleri, arabasnn yaplmasn isteyen taksicinin tekme tokat dvlmesi, taksi parasn deyememesi ve babann devreye girerek taksiciyi iddete de bavurarak uzaklatrmas gibi olaylar Mertkann hayatnn akn deitirecek ve babasnn yrngesine girmesini salayacaktr.

Filme btnsel olarak bakldnda, etnik ve dinsel kken itibariyle Trkiye toplumunun ounluunu oluturan Snni-Trk, Dnya gr anlamyla da muhafazakr ve ekonomik seviye olarak orta snf hatta orta snfn zerinde bir yaam standard olan bir ailenin hayata hangi pencereden bakt ve Dnyay alglay biimi analiz edilmeye allmtr. Film olduka gerekidir. Gerekilie kant ise filmi izlerken, bir kurmacay deil de gerei, gnlk hayatta karlalan, yaanan eylerin izlenildii hissinin verilmesidir. zleyici kendini filmin iinde bulabiliyor ve zdeleme esine ska rastlyor. Tabii bu zdeleme karlalan sorunlar karsnda mutlaka ben de yle yapardm eklinde deil de ,benim tavrm yle olmaz yle olurdu biimindedir. Taksicinin arabasn yaptrmayp stelik de dverek yaka paa dar atma eylemini herkes olumlayamaz ama glnn zayf ezdii acmasz bir Trkiye tahayyl maalesef gerektir. ounluk da bu kurala uyar.

ounluk, Trkiye toplumunda etnik ve dinsel manada saysal ounlua sahip Snni-Trk kitleye ayna tutuyor. Son yllarda artan toplumsal kutuplamann gnlk hayat nasl yansdn ve sirayet ettiini gsteriyor.teki ne kar artk kanksanm, sradanlam bir tavr al ekli olan zenofobinin ( yabanc dmanl ) korkutucu boyutlara ulatn ve toplumu militaristletirdiini sarih bir biimde ortaya koyuyor. Zenofobiye paralel olarak gelien ve sradan faizm eklinde tanmlanan gnlk hayattaki rklk, dlayclk ve tekiletirme gibi tezahrler btn arpclyla ileniyor.

ounlukta militarizme yaplan vurgu dikkat ekicidir. Babann arkadann Mertkan ile iki kez karlamas ve ikisinde de askere ne zaman gideceini sormas, askerde iyi komando olabileceini belirtmesi, askerliin vatan borcu ndan daha da te dada sava artrmas manidardr. Yine babasnn Mertkana millet orda vatan iin atr atr geberiyor, paamz burada lemden leme kouyor ifadesi de militarizmin zihinlere yer ettiinin ispatdr. ounlukta militarizmle birlikte atba yryen erillik de toplumun ounluunun yaam biiminin dayana olan bir haldir. Erkek egemen toplumda sorunlarn iddetle, tehditle zlmesine sk rastlanr. Filmde paras kmayan Mertkan brakmayan taksicinin eril haliyle, babann taksiciye kar kulland eril hal birbirini tamamlar niteliktedir.

Dier taraftan, Trk Kimliinin ekillenmesinde zellikle erkek ocuk ya da gen zerindeki otoriter baba figrnn baskn rol gereki bir biimde vurgulanmtr. Erkek ocuun anneye olan kaytszl, kadnn konumunun evde oturan ve ev ileriyle uraan e ve anne olarak idealletirilmesi, aile ii iletiimsizliin had safhada olmas tipik sorunlar olarak ne karlmtr. Gnlk hayat karsnda tecrbesizlii nedeniyle sorunlar yaayan oula, babann ibitiricilik konusundaki rehberlii de takdire ayandr. Haksz bir konumda iken, edinilen evrenin yardmyla durumun tersine evrilmesi toplumda olduka sk karlalan bir olgudur. Toplumda fiziksel gcn de sorunlarn zmnde olduka etkili olduu, gerekirse bavurulmas kanlmaz olan bir seenek olduu da vurgulanmaktadr.

ounluk son yllarn en nemli ve en arpc filmlerinden biridir. Bizi bize anlatma, topluma ayna tutma gibi bir ilevi baaryla yerine getirmitir. Kanksanan, iselletirilen ve sorgulanmayan nyargl grlerin nasl hegemonik bir halde devam ettiini gstermektedir. Gelecekte nasl bir toplumun bizi bekledii hususunda da pesimist olmak iin yeterince delil gsteriyor. Toplumsal kutuplamann ulat korkutucu boyut ok ak bir biimde ortaya konmaktadr. Trkiye toplumunun ounluunu oluturan kesimin psiko-sosyal analizinden kan sonucun, demokratik bir toplumun olumasnn nndeki en nemli engel olarak durduu ktmser ama gerek bir sonutur.
10-11-12 ubat 2012





Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.


Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Rus Edebiyat'nda Gerekilik Akmnn ncs: Gogol'un Palto'su
Son Otuz Yln deolojisi Yeni Muhafazakarlk
Semen Davranlarnn nemi ve Dp (Akp) 'Nin Nasl Uzun Sre ktidarda Kald zerine Baz Deiniler
Son Ekonomik Krizin Dndrdkleri
"Milli rade" Kavram erevesinde Trk Sa'nn Demokrasi Anlayna Bir Bak
12 Eyll Referandumunda Neden "Hayr" Oyu Kullanmalyz

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Bir Memurun Sabah Mesaisi ncesi Grdkleri,dndkleri [yk]
Alevilik slam'n Dndadr..! [Deneme]
Askeri Vesayetten Sivil Otoriter Vesayete: Ksrdng,imkanlar ve Snrlar [Deneme]
Futbol ve Ben [Deneme]
Trban ve slami Kesim zerine Baz Mlahazalar [Deneme]
Muhafazakar Tahayylde Osmanl mgesi [Eletiri]
12 Eyll,anayasa Tartmalar ve 1960 - 1980 Dnemine Dair Baz Deerlendirmeler [Eletiri]
Trkiye'nin Yeni Vesayeti: Muhafazakar Hegemonya [Eletiri]
Dersim Meselesi,chp'nin Tutumu ve Cumhuriyet Politikalar zerine [Eletiri]
Otoriter Demokrasimizin Hal-i Pr Meali [Eletiri]


Akakiy Akakiyevi kimdir?

zellikle eletirel yazmaya zen gsteren,Trkiye tarihi,politika,sinema ve hatta edebiyat zerine kafa yoran ve yazmaya alan ve yazmay nemseyen bir amatr yazar. . .

Etkilendii Yazarlar:
Gogol,Pukin,ehov,Ahmet nsel,Murat Belge,mer Lainer v.b.


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Akakiy Akakiyevi, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.